Opt-in of opt-out?
Meerwaardebelasting 2026: welke keuze maak je als particuliere belegger?
De meerwaardebelasting voor particuliere beleggers is intussen definitief goedgekeurd. De wet werd gestemd op 3 april 2026 en is van toepassing op gerealiseerde meerwaarden vanaf 1 januari 2026.
De grote lijnen van de regeling waren al enige tijd bekend, maar vandaag komt ook een praktische vraag steeds nadrukkelijker naar voren: Kies je voor een opt-in of een opt-out?
Voor veel beleggers lijkt dit een puur administratieve keuze. In werkelijkheid bepaalt deze beslissing vooral hoe jouw meerwaardebelasting praktisch wordt verwerkt én hoeveel administratie, opvolging en eventuele voorfinanciering daarbij komt kijken. We zetten de krachtlijnen kort op een rij.
Eerst even: wat houdt de meerwaardebelasting precies in?
Wat is een meerwaarde?
Een meerwaarde ontstaat wanneer je een belegging verkoopt tegen een hogere prijs dan de aankoopprijs.
Voorbeeld
Je koopt aandelen voor € 10.000 en verkoopt ze later voor € 15.000.
De winst van € 5.000 is een belastbare meerwaarde.
Tot eind 2025 waren dergelijke meerwaarden voor particuliere beleggers in principe belastingvrij. Vanaf 2026 kunnen ze belast worden aan 10%.
Wie valt onder de regeling?
De meerwaardebelasting geldt in principe voor alle natuurlijke personen die onderworpen zijn aan de Belgische personenbelasting. Ook minderjarige kinderen vallen hieronder.
Op welke beleggingen geldt de belasting?
De belasting viseert financiële activa die als belegging worden aangehouden, voornamelijk participaties onder de 20%.
De regeling geldt onder meer voor:
- aandelen (beursgenoteerd en niet-beursgenoteerd);
- obligaties en kasbons;
- fondsen en ETF’s;
- cryptomunten;
- goud en andere beleggingsmetalen;
- bepaalde levensverzekeringen.
Niet onderworpen zijn onder andere:
- spaarrekeningen;
- termijnrekeningen;
- dividenden en intresten (die reeds afzonderlijk belast worden).
Vanaf wanneer geldt de belasting?
De nieuwe regeling is van toepassing op gerealiseerde meerwaarden vanaf 1 januari 2026.
Voor bestaande beleggingen wordt de waarde op 31 december 2025 als startpunt genomen. Enkel de meerwaarde die daarna ontstaat, wordt belast.
Zijn er vrijstellingen?
Ja. De wet bevat enkele belangrijke verzachtingen:
- Meerwaarden opgebouwd vóór 31/12/2025 blijven buiten schot;
- Minderwaarden binnen hetzelfde jaar zijn verrekenbaar;
- Er geldt een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000;
- Niet-gebruikte vrijstelling kan beperkt worden overgedragen tot maximaal € 15.000.
Belangrijk detail: aan- en verkoopkosten zijn niet aftrekbaar.
Opt-in of opt-out: waarover gaat die keuze precies?
De belangrijkste praktische keuze voor beleggers vandaag is de keuze tussen:
- opt-in
- opt-out
Vrij vertaald: Wil je dat jouw bank automatisch de belasting inhoudt, of regel je alles zelf via jouw belastingaangifte? Veel banken vragen hun klanten om deze keuze uiterlijk tegen 30 juni 2026 door te geven.
Wat betekent “opt-in”?
Bij een opt-in zal de financiële instelling automatisch 10% roerende voorheffing inhouden op gerealiseerde meerwaarden. Dat systeem lijkt sterk op de inhouding die we vandaag al kennen voor dividenden en intresten.
De bank doet dus in principe de fiscale afrekening voor jou.
Voordelen van een opt-in
1. Minder administratie
De belasting wordt automatisch afgehouden. Je hoeft zelf geen berekeningen of opvolging te doen.
2. Geen latere belastingschuld
Je bouwt geen “latente” belastingschuld op die later nog moet betaald worden.
Dat geeft voor veel beleggers rust en voorspelbaarheid.
3. Automatische standaardkeuze
Bij veel banken geldt: doe je niets, dan kom je automatisch in het opt-in-systeem terecht.
4. Minder verwerking in de personenbelasting
In principe zijn minder manuele ingrepen nodig in de aangifte personenbelasting.
5. Meer discretie
De fiscus krijgt minder detailinformatie via jouw aangifte over individuele transacties en gerealiseerde meerwaarden.
Wat betekent “opt-out”?
Bij een opt-out houdt de bank geen belasting in. Je berekent en declareert de belastbare meerwaarden zelf via jouw aangifte personenbelasting.
Waarom kiezen beleggers bewust voor opt-out?
Hoewel opt-in administratief eenvoudiger lijkt, kiezen veel beleggers toch bewust voor opt-out.
De belangrijkste reden?
Geen voorfinanciering aan de fiscus
Bij een opt-in houdt de bank automatisch 10% in, zonder rekening te houden met:
- de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000;
- eventuele gerealiseerde verliezen;
- compensaties tussen transacties.
Daardoor wordt vaak méér belasting ingehouden dan uiteindelijk verschuldigd is.
Dat teveel betaalde bedrag krijg je later wel terug via de belastingaangifte maar in de praktijk kan dat gemakkelijk 12 tot 18 maanden duren. Voor grotere portefeuilles kan dat verschil aanzienlijk worden.
Nadelen van opt-out
1. Meer administratie
Je moet zelf:
- alle transacties documenteren;
- aankoopwaardes bijhouden;
- gerealiseerde meer- en minderwaarden berekenen;
- de aangifte correct invullen.
2. Meer verantwoordelijkheid
De bewijslast verschuift volledig naar de belegger. Een goede documentatie van transacties wordt essentieel.
3. Niet alles verloopt automatisch
Bij buitenlandse rekeningen, crypto of fysieke edelmetalen zal je sowieso vaak zelf moeten werken via aangifte.
Wat is nu de beste keuze?
Er bestaat geen universeel juiste keuze.
Opt-in past vaak beter bij:
- kleinere portefeuilles;
- beleggers met beperkte transacties;
- wie eenvoud en comfort belangrijk vindt.
Opt-out is vaak interessanter voor:
- actieve beleggers;
- grotere vermogens;
- beleggers met veel verliescompensaties;
- wie geen voorfinanciering aan de fiscus wil.
Ons praktisch advies
Of je nu kiest voor opt-in of opt-out: organisatie wordt cruciaal.
1. Hou een “onderhoudsboekje” van je vermogen bij
Documenteer:
- aankoopwaardes;
- verkooptransacties;
- kosten;
- portefeuille-overzichten.
2. Denk na over versnipperde rekeningen
Voor veel beleggers kan dit hét moment zijn om verschillende effectenrekeningen te centraliseren.
3. Werk consequent
De keuze gebeurt per rekening. Een verschillende aanpak per bank maakt de opvolging vaak complexer.
4. Vergeet levensverzekeringen niet
Ook voor tak 21- en tak 23-contracten moet vaak gekozen worden tussen opt-in en opt-out.
Besluit
De nieuwe meerwaardebelasting betekent niet alleen een nieuwe belasting, maar ook een nieuwe administratieve realiteit voor particuliere beleggers. De keuze tussen opt-in en opt-out gaat uiteindelijk minder over fiscaliteit dan over:
- eenvoud versus flexibiliteit;
- automatische afhandeling versus optimale cashflow;
- comfort versus actieve opvolging.
Wie zijn vermogen goed documenteert en georganiseerd beheert, zal in de praktijk meestal beperkt verschil voelen tussen beide systemen.
Maar één zaak is duidelijk: de tijd waarin vermogen fiscaal “onzichtbaar” bleef, ligt definitief achter ons. Heb je vragen of twijfels over de juiste keuze? Wij helpen deze graag maken – contacteer je vertrouwde dossierbeheerder of stuur een e-mail naar ons algemeen mailadres office@dfisc.be